Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin Küçük ve Orta Büyüklükteki Girişim (KOBİ) İstatistiklerini kamuoyu ile paylaştı. İkiyüz elli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri 500 milyon Türk Lirasını aşmayan girişimlerin kapsandığı araştırmada çarpıcı sonuçlar ortaya çıktı. Sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin girişim KOBİ sınıfında yer alırken, bu işletmeler 2024 yılında toplam girişim sayısının yüzde 99,6'sını oluşturdu. Ekonominin belkemiği konumundaki KOBİ'ler; istihdamın yüzde 68,5'ini, personel maliyetinin yüzde 43,5'ini, cironun yüzde 44,1'ini, üretim değerinin yüzde 39,8'ini ve faktör maliyetiyle katma değerin yüzde 41,2'sini bünyesinde barındırdı.

Sektörel dağılıma bakıldığında, KOBİ'lerin en fazla ticaret sektöründe yoğunlaştığı görüldü. Ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasına göre 2024 yılında KOBİ'lerin yüzde 35,1'i toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe faaliyet gösterirken, bu oranı yüzde 15,3 ile ulaştırma ve depolama, yüzde 12,1 ile imalat sanayi sektörü takip etti. İmalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerin istihdamının toplam KOBİ istihdamı içindeki oranı yüzde 25,4 olurken, üretim değerindeki payı ise yüzde 41,2 olarak gerçekleşti.

Katma değer ve personel maliyetleri arttı

Veriler, çalışan başına üretilen katma değerdeki artışı da gözler önüne serdi. KOBİ girişimleri için 2015 yılında çalışan başına ortalama katma değer 26 bin lira iken, 2024 yılında bu değer 479 bin liraya yükseldi. Benzer bir artış personel maliyetlerinde de yaşandı; 2015 yılında 17 bin lira olan çalışan başına ortalama personel maliyeti, 2024 yılında 253 bin liraya ulaştı. İmalat sanayisinde faaliyet gösteren KOBİ'lerin teknoloji düzeyleri incelendiğinde ise yüzde 54,8'inin düşük teknoloji sınıfında üretim yaptığı belirlendi. Bu oran büyük ölçekli girişimlerde yüzde 41,5 olarak kaydedildi.

Girişimcilik ve dış ticaret verilerine göre, 2024 yılında KOBİ'lerin girişim doğum oranı yüzde 15,9 olarak gerçekleşti. En yüksek doğum oranı yüzde 17,3 ile mikro ölçekli girişimlerde görüldü. Dış ticarette de önemli bir paya sahip olan KOBİ'ler, 2024 yılına ilişkin toplam ihracatın yüzde 29,6'sını, ithalatın ise yüzde 15,9'unu gerçekleştirdi.